Hangi gelirler arızi olarak vergilendirilir?

Arızi gelirler, belirli bir süre zarfında veya geçici olarak elde edilen kazançlardır. Vergilendirilmesinde dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır. Bu kazançlar, düzenli bir gelir kaynağı olarak kabul edilmez ve çeşitli durumlara bağlı olarak ortaya çıkabilir. Gelir Vergisi Kanunu'nda bu gelirlerin nasıl sınıflandırıldığı ve hangi şartlar altında vergilendirileceği açıkça belirtilmiştir. Bu bağlamda, arızi gelirlerin anlaşılması, vergi yükümlülüklerinin doğru bir şekilde yerine getirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Arızi olarak vergilendirilen gelirler, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 82. maddesinde altı bent halinde sayılmıştır :

1. Ticari muamelelerin icrasından elde edilen kazançlar: Arızi olarak yapılan ticari faaliyetler.
2. İşletmenin durdurulması karşılığında elde edilen hasılat: Ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetinin durdurulması ya da terk edilmesi.
3. Gayrimenkul tahliyesinden doğan kazançlar: Gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık hakkının devri karşılığında alınan tazminatlar ve peştemallıklar.
4. Serbest meslek faaliyetleri hasılatı: Arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri.
5. Terk edilen işlerle ilgili sonradan elde edilen kazançlar: Gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işlerle ilgili sonradan elde ettikleri kazançlar.
6. Ulaşım işleri: Dar mükellefiyete tabi olanların Türkiye ile yabancı memleketler arasında yaptıkları ulaştırma işleri.

2025 yılı için arızi kazanç istisna tutarı 280.000 TL olarak belirlenmiştir; bu tutarın altındaki kazançlar gelir vergisine tabi tutulmaz.